إِذْ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّكَ ما يُوحى ﴿۳۸﴾
آنگاه که به مادرت آنچه لازم بود الهام کردیم،314
طه (20)
38
أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَ عَدُوٌّ لَهُ وَ أَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَ لِتُصْنَعَ عَلى عَيْنِي ﴿۳۹﴾
که کودک را در صندوق قرار بده و به رود(1) [نیل] افکن تا امواج، او را به ساحل اندازد و دشمن من و دشمن او صندوق را برگیرد؛ و محبوبیتی از جانب خود بر تو القاء کردم تا [مورد محبّت آنان قرار گیری(2)]، و [به دست آنان] زیر نظر من پرورش یابی.314
طه (20)
39
در زبان عرب «بحر» و «یم» به معنای دریا، برای آبهای وسیع و رودهای بزرگ هم بکار میرود و اینجا منظور از یم، رود نیل است.
نمونه آثار آن را در آیه 9 قصص(28) و نیز در داستان آشناییاش با خانواده شعیب در آیات 25-28 قصص(28) ملاحظه فرمایید.
إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى مَنْ يَكْفُلُهُ فَرَجَعْناكَ إِلى أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُها وَ لا تَحْزَنَ وَ قَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْناكَ مِنَ الْغَمِّ وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلى قَدَرٍ يا مُوسى ﴿۴۰﴾
آنگاه که خواهرت [با نگرانی در تعقیبِ صندوق] میرفت و گفت: آیا [میخواهید] کسی را به شما معرّفی کنم که سرپرستیاش کند(1)؟ بدین قرار تو را به [آغوش] مادرت بازگرداندیم تا دیدهاش روشن گردد و اندوه نخورد؛ و [آنگاه که به غیرعمد] یک نفر را کشتی(2)، تو را از اندوه [و گرفتاری] نجات دادیم(3) و بارها تو را آزمودیم(4)، تا اینکه سالها در میان مردم مدین به سر بردی(5)، اینک بر اساس تقدیر [الهی] بازآمدهای.314
طه (20)
40
تفصیل موضوع را در آیات 12 و 13 قصص(28) ملاحظه فرمایید.
چگونگی این قتل و انفعال موسی را در آیات 15 و 16 قصص(28) ملاحظه فرمایید.
چگونگی نجات موسی را در آیات 20-25 قصص(28) ملاحظه فرمایید؛ ضمناً این نجات، اجابت درخواست موسی است که در آیه 21 قصص(28) آمده است.
فتون: جمع فَتن: آزمون.
مدین شهری بود در ساحل غربی بحر احمر و شعیب پیامبرشان بود. مدت سکونت موسی در مدین در آیه 27 قصص(28) و مشروح داستان در آیات 18 به بعد قصص آمده است.
314
طه (20)
41
اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآياتِي وَ لا تَنِيا فِي ذِكْرِي ﴿۴۲﴾
به همراه برادرت معجزات مرا(1) [برای آنان] ببرید و در یاد کردن من سستی مکنید.314
طه (20)
42
به آیات 60 بقره(2) ، 108 و 117 اعراف(7) و 63 شعراء(26) توجّه فرمایید.
اذْهَبا إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى ﴿۴۳﴾
به سوی فرعون بروید که سر به طغیان برداشته است(1)؛314
طه (20)
43
آثار طغیانش را در آیات 29 شعراء(26) و 24 نازعات(79) ملاحظه فرمایید.
فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى ﴿۴۴﴾
و با نرمش با او سخن بگویید(1)، بسا که پند پذیرد یا [از خدای] بترسد.314
طه (20)
44
به آیه 125 نحل(16) توجّه فرمایید و برخورد موسی را با فرعون در آیات 18 و 19 نازعات(79) ملاحظه فرمایید.
قالا رَبَّنا إِنَّنا نَخافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا أَوْ أَنْ يَطْغى ﴿۴۵﴾
گفتند: صاحباختیارا، میترسیم که بر ما سخت گیرد و گردن فرازی کند(1).314
طه (20)
45
دلیل این ترس در آیه 33 قصص(28) آمده است.
قالَ لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى ﴿۴۶﴾
گفت: مترسید، من با شما هستم، میشنوم و میبینم(1).314
طه (20)
46
به آیات 171 و 172 صافات(37) توجّه فرمایید.
فَأْتِياهُ فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنا بَنِي إِسْرائِيلَ وَ لا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْناكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَ السَّلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى ﴿۴۷﴾
نزد او بیایید و بگویید: ما دو رسولِ پروردگار توایم، دودمان یعقوب را در اختیار ما بگذار و آزارشان مده، نشانهای از صاحباختیارت برای تو آوردهایم، و درود بر آن که پیرو راه هدایت باشد.314
طه (20)
47
إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا أَنَّ الْعَذابَ عَلى مَنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ﴿۴۸﴾
به ما وحی شده است که مجازات دامنگیر کسی خواهد شد که [حق را] دروغ شمرَد و [از آن] روی برتابد.314
طه (20)
48
قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى ﴿۴۹﴾
[فرعون] گفت: ای موسی، صاحباختیار شما کیست؟314
طه (20)
49
قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى ﴿۵۰﴾
گفت: صاحباختیار ما کسی است که به هر چیزی خلقت خاصّ آن را عطا کرده و راه را [برایش] مشخّص کرده است.314
طه (20)
50
قالَ فَما بالُ الْقُرُونِ الْأُولى ﴿۵۱﴾
گفت: پس تکلیف نسلهای پیشین(1) [که پیام تو را نشنیدهاند] چه خواهد شد؟314
طه (20)
51
قرون: جمع قَرن: منظور مردمان همعصر زمانهای قدیم است.