وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَ يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۶۰﴾
اوست که [روح] شما را در شب [به هنگام خواب] برمیگیرد(1) و از آنچه در روز کردهاید آگاه است، آنگاه شما را بامدادان برمیانگیزد، [و این روند ادامه خواهد داشت] تا مدّت معینی سپری شود(2)؛ آنگاه بازگشت شما به پیشگاه اوست و شما را به آنچه میکردید آگاه میسازد(3).135
انعام (6)
60
تناقضی با آیات 97 نساء(4)93 انعام(6) و 27 محمّد(47) ندارد، چرا ؟
مفهوم مشابهت خواب و مرگ به بیان دیگر در آیه 42 زمر(39) آمده است.
به آیه 22 ق(50) توجّه فرمایید.
وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ يُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا يُفَرِّطُونَ ﴿۶۱﴾
اوست که بر بندگان خویش قاهر و مسلّط است(1) و محافظانی بر شما میفرستد(2)؛ آنگاه که مرگ یکی از شما فرا رسد، فرشتگان ما بدون هیچ کوتاهی جان او را میگیرند.135
انعام (6)
61
مفهوم این عبارت به بیان دیگر در آیه 93 مریم(19) آمده است.
توضیح بیشتر را در نیمه اوّل آیه 11 رعد(13) ملاحظه فرمایید؛ ضمناً به آیات 10-12 انفطار(82) و 4 طارق(86) توجّه فرمایید.
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ أَلا لَهُ الْحُكْمُ وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ ﴿۶۲﴾
آنگاه به آستان خدا - کارساز راستین خود - بازگردانده میشوند؛ آگاه باشید که داوری خاصّ اوست؛ و او سریعترین حسابرسان است.135
انعام (6)
62
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۶۳﴾
بگو: چه کسی شما را از تاریکیهای خشکی و دریا نجات میدهد؟ [آنگاه که] او را به زاری و در نهان میخوانید که: اگر از این [ظلمت و رنج] ما را نجات دهد، پیوسته سپاسگزار خواهیم بود(1).135
انعام (6)
63
مفهوم آیه به بیان دیگر در آیات 65 عنکبوت(29) و 32 لقمان(31) آمده است.
قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿۶۴﴾
بگو: خداست که شما را از این خطرات و از هر اندوهی نجات میدهد، باز هم غیر خدا را [در این نجات، مؤثّر و] شریک او میپندارید(1).135
انعام (6)
64
مفهوم این آیه به بیان دیگر در آیات 54 نحل(16) و 67 اسراء(17) آمده است.
قُلْ هُوَ الْقادِرُ عَلى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَ يُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ﴿۶۵﴾
بگو: او تواناست که مجازاتی از آسمان یا زمین بر شما بفرستد یا شما را به اختلاف کلمه و پراکندگی اندازد وگزند برخی از شما را بر برخی دیگر بچشاند(1)؛ ببین چگونه آیات را به شکلهای مختلف بیان میکنیم، بسا که دریابند.135
انعام (6)
65
با آیه 129 انعام(6) مقایسه فرمایید.
وَ كَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَ هُوَ الْحَقُّ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ ﴿۶۶﴾
قوم تو قرآن را که سخنی است برحق، دروغ شمردند؛ بگو: [شما مختارید و] من کارگزار شما نیستم.135
انعام (6)
66
لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَ سَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۶۷﴾
هر خبری [از بشارت و انذارهای قرآن] موعدی دارد که به زودی آگاه خواهید شد(1).135
انعام (6)
67
به آیات 87 و 88 ص(38)توجّه فرمایید.
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿۶۸﴾
چون کسانی را دیدی که درباره آیات ما به خردهگیری و طعن زدن میپردازند، از آنان رویگردان تا به سخنی دیگر پردازند؛ و اگر(1) شیطان به فراموشیات انداخت، پس از توجّه یافتن، با آن ستمگران مجالست مکن(2).135
انعام (6)
68
واژه «امّا» مرکب از «اِن» شرطیه و «ما» زائده است که برای تأکید بدان افزوده میشود.
به آیه 140 نساء(4) که روشنتر بیان کرده است، توجّه فرمایید.