سوره نبأ (78) - خبر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خدای گستردهمهر [و] جاودانمهر-
نبأ (78)
-
582
نبأ (78)
1
عَمَّ: مخفف عَمّا: از چه چیز، در اصل «عن ما» بوده.
582
نبأ (78)
2
582
نبأ (78)
3
بعضی آن را محال میدانستند و برخی آنرا بعید میشمردند و عدّهای هم در آن تردید داشتند؛ اختلافشان در طرز انکار آن بوده؛ به آیات 35-37 مؤمنون(23) ، 7 سبأ(34) و 25 ملک(67) توجّه فرمایید. ضمناً مجموعه دو آیه 1 و 2 به بیان دیگر در آیات 67 و 68 ص(38) آمده است.
582
نبأ (78)
4
582
نبأ (78)
5
582
نبأ (78)
6
582
نبأ (78)
7
کوهها بیش از حجم و ارتفاعی که روی زمین دارند، در عمق مادّه مذاب زمین نیز ریشه دارند و مثل میخ در داخل آن فرو رفتهاند، در نتیجه از لغزیدن پوسته جامد زمین روی مادّه مذاب داخلی جلوگیری میکنند.
582
نبأ (78)
8
582
نبأ (78)
9
وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً ﴿۱۰﴾
و شب را پوشش و روز را [هنگام تلاش] معاش قرار دادیم،582
نبأ (78)
10
582
نبأ (78)
11
وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً ﴿۱۲﴾
و بر فرازتان هفت [طبقه] مستحکم بنا کردیم(1).582
نبأ (78)
12
به احتمال زیاد، منظور طبقات مختلف جوّ زمین است؛ این طبقات اشعه مضر خورشید و سنگهای کیهانی را از برخورد به زمین دفع میکنند؛ کتاب هفت آسمان در این مورد بحث علمی مفصلی دارد. لازم به ذکر است که عبارت «سقفا محفوظا» در آیه 32 انبیاء(21) نیز در همین رابطه است.
582
نبأ (78)
13
وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً ﴿۱۴﴾
و از ابرهای بارانزا آبی فراوان فرو فرستادیم،582
نبأ (78)
14
لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَباتاً ﴿۱۵﴾
تا بدان دانه و گیاه و باغهایی انبوه برویانیم.582
نبأ (78)
15
582
نبأ (78)
16
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كانَ مِيقاتاً ﴿۱۷﴾
تحقیقاً روز داوری، وعدهگاه [همه(1)] است،582
نبأ (78)
17
توجیه افزوده و توضیح بیشتر را در آیات 40-42 دخان(44) ملاحظه فرمایید.
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً ﴿۱۸﴾
روزی که در صدادهنده بزرگ دمیده شود و شما فوج فوج(1) [به عرصه محشر] درآیید(2)،582
نبأ (78)
18
افواج: جمع فوج: گروه.
توضیح بیشتر را در آیات 51 یس(36) و 68 زمر(39) ملاحظه فرمایید.
وَ فُتِحَتِ السَّماءُ فَكانَتْ أَبْواباً ﴿۱۹﴾
و آسمان به صورت درهایی متعدد گشوده شود،582
نبأ (78)
19
وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً ﴿۲۰﴾
و کوهها به حرکت درآورده شود، و [همچون] سراب گردد.582
نبأ (78)
20
582
نبأ (78)
21
582
نبأ (78)
22
582
نبأ (78)
23
احقاب: جمع حُقُب: روزگاران طولانی.
لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً وَ لا شَراباً ﴿۲۴﴾
در آنجا نه خنکی چشند و نه آشامیدنی؛ تنها آب داغ و آلوده [در اختیار دارند(1)]،582
نبأ (78)
24
در مقابل طغیانگران، وضع بهشتیان را از این نظر در آیه 17 و بخش آخر آیه 21 سوره انسان(76) ملاحظه فرمایید. ضمناً استثناء در آیه مورد بحث، منقطع است. در زبان عربی، استثناء به دو صورت متصل و منقطع به کار میرود. برخلاف استثناء متصل، در استثناء منقطع، ماهیت مستثنی متفاوت از ماهیت مستثنی عنه است و معنای جمله مقدّم، بدون لحاظ جمله استثناء نیز، صحیح و کامل است. این نوع استثناء در فارسی و سایر زبانها وجود ندارد. موارد دیگری از استثناء منقطع را در آیات 62 مریم(19) ، 88 شعراء(26) ، 41 دخان(44) و 25 واقعه(56) ملاحظه فرمایید.
582
نبأ (78)
25
582
نبأ (78)
26
به آیه 7 تحریم(66) توجّه فرمایید.
إِنَّهُمْ كانُوا لا يَرْجُونَ حِساباً ﴿۲۷﴾
آنان به روز حساب امید و باور نداشتند،582
نبأ (78)
27
582
نبأ (78)
28
وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ كِتاباً ﴿۲۹﴾
در حالی که ما همه چیز را به صورت مکتوب، به شمار آوردهایم(1)،582
نبأ (78)
29
به آیات 12 یس(36) و 49 کهف(18) و 28 و 29 جاثیه(45) توجّه فرمایید.
فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلاَّ عَذاباً ﴿۳۰﴾
پس بچشید که هرگز [چیزی] جز مجازات بر شما نمیافزاییم(1).582
نبأ (78)
30
به آیه 88 نحل(16) توجّه فرمایید.