وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً ﴿۱۰۵﴾
قرآن را به حق نازل کردیم، و به حق هم نازل شد(1)؛ و تو را فقط به عنوان بشارتدهنده و هشداردهنده فرستادیم.293
اسراء (17)
105
منظور اینست که جبرئیل و پیامبر و حافظان و کاتبان وحی دخل و تصرفی در آن نکردند.
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلاً ﴿۱۰۶﴾
قرآن را در بخشهای مختلف، به تدریج [در طول دوران رسالت(1)] نازل کردیم تا به آرامی بر مردم قرائت کنی.293
اسراء (17)
106
دوران رسالت پیامبر خاتم (ص) به مدت حدود 21.5 سال، با نزول اولین آیات قرآن بر قلب مبارک پیامبر مکرّم (ص) در شب قدر در اواخر ماه رمضان (ر. ک. به آیه اول قدر(97) و زیرنویس مربوطه) در سال اول بعثت آغاز شده و تا زمان رحلت ایشان در 28 صفر سال 23 بعثت (طبق قول مشهور) ادامه داشته است. ماههای دوازدهگانه تقویم قمری به ترتیب عبارتند از : محرّم، صفر، ربیعالاول، ربیعالثانی – جمادیالاول، جمادیالثانی، رجب، شعبان -- رمضان، شوّال، ذیقعده و ذیحجّه. در این تقویم، از ابتدای ماه محرّم تا انتهای ماه ذیحجّه، یک سال کامل شمرده میشود. دوران رسالت پیامبر از اواخر ماه نُهم (رمضان) در سال اول بعثت آغاز شده و در اواخر ماه دوم (صَفَر) در سال 23 بعثت خاتمه یافته است. بنابراین، طول دوران رسالت پیامبر، شامل سه ماه انتهایی از سال اول بعثت و ٢١ سال کامل (از ابتدای سال دوم تا انتهای سال بیست و دوم بعثت) و دو ماه از ابتدای سال بیستوسوم بعثت، (سه ماه، بعلاوه 21 سال، بعلاوه دو ماه) جمعاً معادل ٢١ سال و پنج ماه، حدوداً 21.5 سال است. در صورتی که طبق قول مشهور - علیرغم بیان یادشده در سوره قدر - روز مبعث و آغاز رسالت پیامبر را 27 رجب (اواخر ماه هفتم سال اول بعثت) و حدود دو ماه زودتر از شب قدر منظور کنیم، طول دوران رسالت پیامبر معادل ٢١ سال و هفت ماه، حدوداً همان 21.5 سال بدست میآید. شایان ذکر است که در اغلب منابع مکتوب تاریخ و سیره و قول مشهور، با مسامحه نسبت به تقویمِ روز و ماه در ابتدا و انتهای دوران رسالت، سال اول و آخر دوران رسالت را سال کامل محسوب کرده و مبتنی بر شمارش سالها، طول دوران رسالت را با حدود 1.5 سال افزایش، 23 سال تلقی میکنند که دقیق و صحیح نیست.
قُلْ آمِنُوا بِهِ أَوْ لا تُؤْمِنُوا إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذا يُتْلى عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ سُجَّداً ﴿۱۰۷﴾
بگو: قرآن را چه باور کنید و چه باور نکنید، چون بر کسانی که از قبل اهل دانش بودهاند، تلاوت شود، سجدهکنان سر به خاک میسایند،293
اسراء (17)
107
وَ يَقُولُونَ سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ كانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولاً ﴿۱۰۸﴾
و میگویند: صاحباختیارمان را تقدیس میکنیم، که وعدههای صاحباختیار ما قطعاً انجام یافتنی است.293
اسراء (17)
108
وَ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ يَبْكُونَ وَ يَزِيدُهُمْ خُشُوعاً ﴿۱۰۹﴾
گریان سر به خاک میسایند و قرآن بر فروتنیشان میافزاید.293
اسراء (17)
109
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلاً ﴿۱۱۰﴾
بگو: [خدای را] خواه «اللّه » بخوانید یا «رحمان»؛ به هر نام که بخوانید، نیکوترین نامها خاصّ اوست(1)؛ نماز خویش را نه به آوای بلند بخوان و نه آهسته و روشی با اعتدال انتخاب کن.293
اسراء (17)
110
برخی از «اسماء الحسنی» را در آیات 22-24 حشر(59) ملاحظه فرمایید.
وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً ﴿۱۱۱﴾
بگو: ستایش(1) خاصّ خداست که فرزندی برنگزیده است و هیچ شریکی در فرمانروایی ندارد و کارسازی نیز برای رفع مذلت [نیاز] ندارد؛ او را به شایستگی تکبیر گوی.293
اسراء (17)
111
حمد در زبان عرب به معنای سپاس و ستایش - هر دو - آمده است؛ سپاس در برابر نعمت و ستایش در برابر کمالات ذاتی او. برای توضیح بیشتر به زیرنویس آیه 34 فاطر(35) مراجعه فرمایید.
سوره کهف (18) - غار وسیع
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خدای گستردهمهر [و] جاودانمهر-
کهف (18)
-
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلى عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً ﴿۱﴾
ستایش و سپاس خاصّ خداست که این کتاب را بر بنده خویش نازل کرد و در آن هیچ گونه انحراف قرار نداد.293
کهف (18)
1
قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ وَ يُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً حَسَناً ﴿۲﴾
و [آن را] استوار [گرداند] تا [شما را] از سختگیری خویش هشدار دهد و به مؤمنانِ نیکرفتار بشارت دهد که پاداشی نیکو خواهند داشت؛293
کهف (18)
2
293
کهف (18)
3
وَ يُنْذِرَ الَّذِينَ قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً ﴿۴﴾
و [نیز] کسانی را که گفتند: خدا فرزندی برگزیده است(1)، هشدار دهد.293
کهف (18)
4
به آیه 30 توبه(9) توجّه فرمایید.