وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ وَ قالَتِ النَّصارى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى شَيْءٍ وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿۱۱۳﴾
یهودیان بر این دعویند که مسیحیان بر هیچ [آیین درستی] نیستند و مسیحیان نیز بر این دعوی که یهودیان، در حالی که [هر دو دسته] کتاب [آسمانی] را میخوانند [و باید از این تعصبات برکنار باشند]. مردم ناآگاه [دیگری] نیز همین سخن ایشان را گفتند [که تنها ما هدایتشده هستیم!]، و[لی] خدا روز رستاخیز در موارد اختلافشان میان آنان داوری خواهد کرد.18
بَقَرَه (2)
113
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلاَّ خائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۱۴﴾
کیست ستمکارتر از آنکه نگذارد نام خدا [به یکتایی] در مساجد او یاد شود(1) و اهتمام در ویرانی آنها کند؟ این گروه را نسزد که به مساجد درآیند، مگر هراسان؛ آنان در دنیا رسوایی و در آخرت نیز مجازاتی بزرگ خواهند داشت.18
بَقَرَه (2)
114
برای توجیه افزوده، به آیه 18 جن(72) توجه فرمایید.
وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۱۵﴾
مشرق و مغرب [و همه جهات] متعلّق به خداست، پس به هر طرف رو کنید، همان سو، سوی خداست؛ بیگمان خدا گسترده وجودی(1) داناست.18
بَقَرَه (2)
115
در قرآن کلمه «واسِع» ده بار در مورد خدا ذکر شده است، یک بار صفت ذات خدا در این آیه، دو بار ویژگی خاصّ رحمت و مغفرت خدا در آیات 147 انعام (6) و 32 نجم (53) و هفت بار صفت فعل خدا در انتهای آیات 247 ، 261 و 268 بقره(2) ، 73 آلعمران(3) ، 130 نساء(4) ، 54 مائده(5) و 32 نور(24).
وَ قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ ﴿۱۱۶﴾
[یهودیان و مسیحیان] گفتند: خدا فرزندی برگزیده است(1)، او منزّه [از این نسبتها] است؛ هر چه [و هر که(2)] در آسمانها و زمین است متعلّق به اوست و همه فرمانبردار او هستند(3).18
بَقَرَه (2)
116
با آیه 30 توبه(9) مقایسه فرمایید.
برای توجیه افزوده، به آیه 26 روم(30) توجه فرمایید.
منظور این است که همه کاینات از قوانین وضع شده خدا تبعیت کامل دارند. به آیه 18 حج(22) هم توجه فرمایید.
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿۱۱۷﴾
پدیدآورنده آسمانها و زمین است؛ و چون امری را مقرّر دارد، کافی است به آن بگوید: باش، و میشود.18
بَقَرَه (2)
117
وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿۱۱۸﴾
افراد نادان اعتراض داشتند که: چرا خدا با ما سخن نمیگوید یا نشانهای برای ما نمیآید(1)؟ پیشینیان آنها نیز همین نظر را داشتند؛ دلها [و افکار]شان یکی است؛ ما آیات خود را برای اهل یقین به روشنی بیان کردهایم.18
بَقَرَه (2)
118
مفهوم آیه به بیان دیگر در آیه 21 فرقان(25) آمده است.
إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ لا تُسْئَلُ عَنْ أَصْحابِ الْجَحِيمِ ﴿۱۱۹﴾
ما تو را به حق بشارتدهنده و هشداردهنده فرستادیم، و تو مسؤول [گمراهی] دوزخیان نخواهی بود(1).18
بَقَرَه (2)
119
نیمه دوّم آیه اشاره به موضوع آیه 6 بقره(2) است؛ به زیرنویس آن آیه هم توجه فرمایید.