وَ تَراهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْها خاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ وَ قالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذابٍ مُقِيمٍ ﴿۴۵﴾
ستمگران را مشاهده خواهی کرد که بر آتش عرضه میشوند، در حالی که از [شدّت] ذلّت فروتن شدهاند، زیرچشمی مینگرند؛ و [در آن حال] مؤمنان میگویند: زیانکاران [واقعی] کسانی هستند که [به طمع دنیا] خود و خانوادهشان(1) را در رستاخیز به زیان انداختند؛ آگاه باشید که ستمگران گرفتار مجازاتی پاینده خواهند شد.488
شوری (42)
45
کلمه «اهلیهم» در اصل «اهلینهم» بوده که «نون» آن در حالت مضاف بودن، حذف شده است. اهلون و اهلین جمع اهل میباشد.
وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ أَوْلِياءَ يَنْصُرُونَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ سَبِيلٍ ﴿۴۶﴾
و در برابر خدا کارسازی نخواهند داشت که یاریشان کند؛ و هر که را خدا گمراه کند(1)، راهی [برای نجات] نخواهد داشت.488
شوری (42)
46
به زیرنویس اوّل آیه 44 شوری(همین سوره) توجّه فرمایید.
اسْتَجِيبُوا لِرَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ ما لَكُمْ مِنْ مَلْجَإٍ يَوْمَئِذٍ وَ ما لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ ﴿۴۷﴾
قبل از آنکه روزی فرا رسد که بازگشتی از جانب خدا ندارد، دعوت صاحباختیار خویش را پذیرا شوید؛ در آن روز، نه پناهگاهی خواهید داشت، نه [یارای] انکار.488
شوری (42)
47
فَإِنْ أَعْرَضُوا فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً إِنْ عَلَيْكَ إِلاَّ الْبَلاغُ وَ إِنَّا إِذا أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِها وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ الْإِنْسانَ كَفُورٌ ﴿۴۸﴾
اگر روی گردانند، [توفیق را از خودشان سلب کردهاند] ما تو را نگاهبان آنان نفرستادیم؛ وظیفهای جز پیامرسانی نداری؛ و چون رحمتی از جانب خود به انسان بچشانیم، بدان سرمست میشود؛ و اگر به سزای رفتار گذشته خود دچار مصیبتی شوند، [به جای بیداری ناسپاس میشوند] که انسان بسی ناسپاس است.488
شوری (42)
48
لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَخْلُقُ ما يَشاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ ﴿۴۹﴾
فرمانروایی آسمانها و زمین خاصّ خداست؛ هر چه بخواهد، میآفریند؛ به هر که خواهد، [فرزندِ] دختر(1) میبخشد و به هر که خواهد، [فرزندِ] پسر(2).488
شوری (42)
49
اناث: جمع اُنثی: دختر.
ذکور: جمع ذَکر: پسر.
أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَ إِناثاً وَ يَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ ﴿۵۰﴾
یا آن فرزندان را پسر و دخترِ توأمان میگرداند؛ و هر که را بخواهد، نازا میگرداند، که او دانا و تواناست.488
شوری (42)
50
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ ﴿۵۱﴾
درخور هیچ بشری نبود که خدا با او سخن گوید، مگر به وحی [مستقیم به قلب(1)] یا از ورای حجابی(2) یا فرشتهای بفرستد(3) (4) که به فرمان او هر چه بخواهد، وحی کند؛ که او والا و فرزانه است.488
شوری (42)
51
برای مثال ندا و وحی مستقیم، در مورد ابراهیم و موسی، به آیات 104 و 105 صافّات(37) ، 117 اعراف(7) و 63 شعراء(26) و در مورد مادر موسی، به آیه 7 قصص(28) توجّه فرمایید.
برای مثال وحی از ورای حجاب، در مورد موسی، به آیات 30 قصص(28) و 11 - 14 طه(20) توجّه فرمایید.
برای مثال وحی با ارسال فرشته، در مورد پیامبر اسلام، به آیات 97 بقره(2) ، 192 – 195 شعراء(26) و 19-21 تکویر(81) توجّه فرمایید.
لفظ «رَسول» در قرآن شامل بشر یا فرشتهای است که برای مأموریتی خاص فرستاده میشود و در اینجا مراد فرشته حامل پیام وحی است. مواردی از اطلاق «رسول» برای فرشتگان را در آیات 75 حج(22) ، 61 انعام(6) و 21 یونس(10) و 80 زخرف(43) ملاحظه فرمایید.