سوره نحل (16) آیه 43
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلاَّ رِجالاً نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ﴿۴۳﴾
قبل از تو هم [هیچ پیامبری] نفرستادیم مگر مردانی را که به آنان وحی میکردیم [و هیچ کدام فرشته نبودند(1)]؛ اگر نمیدانید از علمای اهلکتاب(2) بپرسید؛
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
43
1
پاسخ به گفتار منکران است که در آیات 94 اسراء(17) ، 24 مؤمنون(23) ، 7 و 21 فرقان(25) و 24 قمر(54) آمده است.
2
به زیرنویس دوّم آیه 7 انبیاء(21) مراجعه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 44
بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿۴۴﴾
[آن پیامبران را] با نشانههای روشن و کتابهای پندآموز [فرستادیم]؛ بر تو هم قرآن را نازل کردیم تا شریعتی را که برای مردم نازل شده است، به روشنی بر آنان بیان کنی؛ بسا که بیندیشند.
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
44
سوره نحل (16) آیه 45
أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ ﴿۴۵﴾
آیا کسانی که به دسیسههای زشتی پرداختند، [از این بلا] ایمنند که خدا آنان را به زمین فرو بَرَد(1)، یا از جایی که فکر نمیکنند، مجازات دامنگیرشان شود(2)؟
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
45
1
مفهوم این آیه به بیان دیگر در آیه 99 اعراف(7) آمده است. ضمناً مصداق مفاد آیه، قارون است، به آیات 76-81 قصص(28) توجّه فرمایید.
2
به آیه 182 اعراف(7) توجّه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 46
أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ ﴿۴۶﴾
یا در حین آمد و رفت گرفتارشان کند، و [خدای را] به تنگ نخواهند آورد(1)؛
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
46
1
برای توجیه افزوده، به آیه 2 توبه(9) توجّه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 47
أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ﴿۴۷﴾
یا آنان را در حال ترس [از کاهش نعمتها] گرفتارشان سازد؛ البته صاحباختیارتان رئوف و مهربان است.
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
47
سوره نحل (16) آیه 48
أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلى ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّؤُا ظِلالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَ الشَّمائِلِ سُجَّداً لِلَّهِ وَ هُمْ داخِرُونَ ﴿۴۸﴾
آیا به آفریدههای خدا توجّه ندارند که سایههای آن [با گردش] از راست و چپ در حال خاکساری در مقابل [قوانین موضوعه] خدا فروتنی میکنند؟
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
48
سوره نحل (16) آیه 49
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ ﴿۴۹﴾
موجودات زنده آسمانها و زمین و فرشتگان [خواه و ناخواه(1)] در قبال خدا فروتنند و گردنکشی نمیکنند.
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
49
1
برای توجیه افزوده، با آیه 15 رعد(13) مقایسه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 50
يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ ﴿۵۰﴾
[فرشتگان] از [مخالفت با] صاحباختیارشان که حاکم بر آنان است(1) میترسند و به انجام مأموریت خود میپردازند.
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
50
1
با آیه 61 انعام(6) مقایسه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 51
وَ قالَ اللَّهُ لا تَتَّخِذُوا إِلهَيْنِ اثْنَيْنِ إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ فَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ﴿۵۱﴾
خدا فرمان داده است که دو معبود انتخاب نکنید [و هوای نفس را در کنار خدا قرار ندهید(1)]؛ بیگفتگو، او معبودی یگانه است؛ پس تنها از [کیفر] من بترسید.
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
51
1
برای توجیه افزوده، به آیات 43 فرقان(25) و 23 جاثیه(45) توجّه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 52
وَ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لَهُ الدِّينُ واصِباً أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَتَّقُونَ ﴿۵۲﴾
هر چه در آسمانها و زمین است متعلّق به اوست و جزا و پاداش، همواره خاصّ اوست؛ آیا از غیر خدا پروا میدارید؟!
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
52
سوره نحل (16) آیه 53
وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ ﴿۵۳﴾
هر نعمتی که در اختیار شماست از جانب خداست، ولی [فقط] وقتی دستخوش گزند میشوید، [خدا را یاد میکنید و] در پیشگاهش زاری میکنید(1).
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
53
1
به آیه 32 لقمان(31) توجّه فرمایید.
سوره نحل (16) آیه 54
ثُمَّ إِذا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ ﴿۵۴﴾
و چون آن گزند را از شما برداشت، گروهی از شما [با فراموش کردن خدا و توجّه به غیر او] به صاحباختیار خویش شرک میورزند(1)؛
صفحه
272
سوره
نحل (16)
آیه
54
1
مفهوم این آیه به بیان دیگر در آیات 64 انعام(6) و 67 اسراء(17) آمده است.