سوره ابراهیم (14) آیه 11
قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ ما كانَ لَنا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطانٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۱﴾
رسولانشان گفتند: [بله] ما بشری مثل شما هستیم(1)، ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد، [با تفویض رسالت] نعمت فراوان میدهد؛ و ما هرگز قادر نیستیم معجزهای جز به فرمان خدا بیاوریم؛ و مؤمنان باید تنها بر خدا توکّل کنند(2).
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
11
1
برای توضیح بیشتر به آیه 50 انعام(6) توجّه فرمایید؛ ضمناً مفهوم عبارت به بیان دیگر در آیه 51 غافر(40) آمده است.
2
برای روشن شدن معنی و مفهوم «توکّل»، به زیرنویس آیه 56 هود(11) مراجعه فرمایید.
سوره ابراهیم (14) آیه 12
وَ ما لَنا أَلاَّ نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلى ما آذَيْتُمُونا وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ﴿۱۲﴾
چرا تنها بر خدا که ما را به راهها[ی درست]مان هدایت کرده است، توکّل نکنیم(1)؟ بر آزار شما شکیبا خواهیم بود؛ و اهل توکّل باید تنها بر خدا توکّل کنند.
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
12
1
کلمه «أَلاّ» تشکیل شده از «اَن» ناصبه و «لا» ی نفی.
سوره ابراهیم (14) آیه 13
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا فَأَوْحى إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ ﴿۱۳﴾
[باز] انکارورزان به رسولان خود میگفتند: شما را از سرزمین خود بیرون میکنیم، مگر اینکه به آیین ما بازگردید؛ [در این حال] پروردگارشان به آنان وحی کرد: ستمگران را هلاک خواهیم کرد؛
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
13
سوره ابراهیم (14) آیه 14
وَ لَنُسْكِنَنَّكُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ذلِكَ لِمَنْ خافَ مَقامِي وَ خافَ وَعِيدِ ﴿۱۴﴾
و از پی آنان شما را در این سرزمین سکونت میبخشیم؛ این [عنایت(1)] تنها برای کسی است که از ایستادن در پیشگاهِ من [برای رسیدگی به حساب] و از اعلامِ خطرِ من بترسد.
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
14
1
به آیات 171-173 صافات(37) توجّه فرمایید.
سوره ابراهیم (14) آیه 15
وَ اسْتَفْتَحُوا وَ خابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ ﴿۱۵﴾
آن پیامبران [از پروردگارشان] تقاضای پیروزی کردند و هر خودکامه ستیزهجوی باخت(1)؛
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
15
1
صفات این گروه و مجازاتشان را در آیات 24-26 ق(50) ملاحظه فرمایید.
سوره ابراهیم (14) آیه 16
مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ ﴿۱۶﴾
فراروی(1) او دوزخ است و از آبی آلوده نوشانیده شود،
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
16
1
«وراء» از واژههای اضداد است، هم به معنی پیش رو و هم به معنی پشت سر میآید.
سوره ابراهیم (14) آیه 17
يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسِيغُهُ وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّتٍ وَ مِنْ وَرائِهِ عَذابٌ غَلِيظٌ ﴿۱۷﴾
که آن را جرعه جرعه مینوشد و نمیتواند [به راحتی] فروبَرَد و مرگ از هر طرف به او روی میآورد، و[لی] نمیمیرد؛ و مجازاتی سخت در انتظار خواهد داشت.
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
17
سوره ابراهیم (14) آیه 18
مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى شَيْءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ ﴿۱۸﴾
اعمال آنان که صاحباختیارشان را انکار کردند، در مَثَل چون خاکستری است که در روز طوفانی، تندبادی بر آن بوزد؛ آنان بهرهای از دستاوردشان نخواهند داشت(1)؛ گمراهی بیپایان همین است.
صفحه
257
سوره
ابراهیم (14)
آیه
18
1
مثالهای دیگر را در همین زمینه در آیات 117 آلعمران(3) ، 39 نور(24) و 23 فرقان(25) ملاحظه فرمایید.