كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ﴿۳۳﴾
سخن صاحباختیارت در مورد منحرفین که [گفت:] ایمان نمیآورند(1)، این گونه به تحقّق پیوست.213
یُونُس (10)
33
به آیه 108 مائده(5) «وَ اللَّهُ لا یَهدِی القَومَ الفاسِقِینَ»، توجّه فرمایید.
قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿۳۴﴾
بگو: آیا از معبودان شما کسی هست که آفرینش را آغاز کند و سپس تکرار کند؟ بگو: تنها خداست که آفرینش را آغاز میکند و تکرار میکند، پس چگونه [از بندگی او] بازگردانده میشوید؟213
یُونُس (10)
34
قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلاَّ أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ ﴿۳۵﴾
بگو: آیا از معبودان شما، کسی هست که به حق هدایت کند؟ بگو: خداست که به حق هدایت میکند؛ آیا آن که به حق راه مینماید، برای پیروی سزاوارتر است یا آن که [خود] راه نمییابد(1)، مگر اینکه نشانش دهند؟ شما را چه میشود؟! چگونه داوری میکنید؟!213
یُونُس (10)
35
«یَهِدِّی» در اصل «یَهتَدی» بوده که «تاء» در آن تبدیل به «دال» و در هم ادغام شده و به التقای ساکنین، حرف «هاء» مکسور شده است.
وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلاَّ ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ ﴿۳۶﴾
بیشترشان فقط پیرو گمانند؛ در حالی که گمان برای [شناخت] حقیقت کافی نیست؛ البته خدا به آنچه میکنند داناست.213
یُونُس (10)
36
وَ ما كانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرى مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ تَفْصِيلَ الْكِتابِ لا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ ﴿۳۷﴾
این قرآن [کتابی] نیست که ساخته و پرداخته غیر خدا باشد و لکن تصدیق کتب پیش از خود و بیان واضح شریعت مکتوب است و بیتردید از جانب صاحباختیار جهانیان است(1)213
یُونُس (10)
37
پاسخ به اظهارات منکران است که در آیات 13 هود(11) و 8 احقاف(46) آمده است.
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ﴿۳۸﴾
مگر میگویند: قرآن را خودش جعل کرده است(1)؛ بگو: اگر راست میگویید یک سوره مثل آن(2) بیاورید و در برابر خدا، هر که را میتوانید [به کمک] فرا خوانید(3).213
یُونُس (10)
38
به آیات 44-46 حاقه(69) توجّه فرمایید.
در اینجا برای واژه «سوره» که مؤنّث است، ضمیر مذکر «مثله» به کار رفته. تفسیر طبری در توجیه آن گفته است: منظور اشاره به محتوای سوره است، نه به لفظ آن.
معنی و مفهوم این آیه به بیان دیگری در آیه 34 طور(52) آمده است؛ به آیه 88 اسراء(17) هم توجّه فرمایید.
بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ ﴿۳۹﴾
آنها حقایقی را دروغ شمردند که به [چگونگی] آن احاطه علمی نداشتند و هنوز واقعیتش بر آنان آشکار نشده است؛ پیشینیانشان هم همین گونه [پیامبران وقت را] تکذیب میکردند و ببین سرانجام ستمگران چگونه بود.213
یُونُس (10)
39
وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ ﴿۴۰﴾
برخی از آنان قرآن را باور میکنند و برخی [هم با انگیزه تبهکاری] انکارش میکنند؛ و صاحباختیار تو، به [حال] تبهکاران آگاهتر است.213
یُونُس (10)
40
وَ إِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ لِي عَمَلِي وَ لَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنْتُمْ بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ ﴿۴۱﴾
اگر تو را دروغپرداز شمردند، بگو: [نتایج] تلاش من برای خودم و [نتایج] تلاش شما هم برای خود شماست؛ شما با روش من بیگانهاید و من [هم] با روش شما بیگانه هستم(1).213
یُونُس (10)
41
معنی و مفهوم این آیه به بیان دیگری در آیات 1-6 کافرون(109) آمده است.
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَ لَوْ كانُوا لا يَعْقِلُونَ ﴿۴۲﴾
برخی از منکران [در ظاهر] به [سخن] تو گوش فرا میدهند(1)؛ ولی مگر تو میتوانی ناشنوایان(2) را - که خردورزی هم نمیکنند - شنوا کنی؟213
یُونُس (10)
42
به آیه 2 انبیاء(21) توجّه فرمایید.
صُمّ: جمع اَصَمّ: ناشنوا.