سوره لقمان (31) آیه 12
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿۱۲﴾
لقمان(1) را دانشِ توأم با بینش دادیم [و توصیه کردیم] که: خدای را سپاس دار؛ هر که سپاس دارد، به سود خود اوست؛ و هر که کفران ورزد [به زیان او،(2)] که خدا بینیاز و شایسته ستایش است.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
12
1
لقمان از شخصیتهای فرزانه عربستان قبل از اسلام است و سمت پیامبری نداشته است. و تاریخ زندگیاش روشن نیست.
2
برای توجیه افزوده به آیه 7 ابراهیم(14) توجّه فرمایید.
سوره لقمان (31) آیه 13
وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لاِبْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ﴿۱۳﴾
[به یاد آر] آنگاه که لقمان در مقام اندرز به فرزند خویش گفت: پسرم(1)، هیچ کس را [در قدرت و تدبیر] با خدا شریک تلقّی مکن؛ که شرک ظلم بزرگی است(2).
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
13
1
کلمه «بُنَی» تشکیل شده از «بُنَی» مصَغّرِ «ابن» و «ی» ضمیر متکلم.
2
به آیات 116 نساء(4) و 97 و 98 شعراء(26) توجّه فرمایید.
سوره لقمان (31) آیه 14
وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ ﴿۱۴﴾
و انسان را [به نیکویی(1)] در مورد پدر و مادرش سفارش کردیم - [به خصوص] مادرش که با ناتوانی روزافزون به او باردار شد و [دوران شیرخوارگی و] بازگرفتنش از شیر دو سال به طول میانجامد و [گفتیم] که من و پدر و مادرت را سپاس دار؛ سرانجام در پیشگاه من است.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
14
1
برای توجیه افزوده، به آیه 8 عنکبوت(29) توجّه فرمایید.
سوره لقمان (31) آیه 15
وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۱۵﴾
و[لی] اگر اصرار کنند که ناآگاهانه افرادی را [در توان و تدبیر] با من شریک تلقّی کنی [و به جای من از آنان پروا داشته باشی]، اطاعتشان مکن و [به هرحال] در دنیا با آنان به شایستگی معاشرت کن و راه کسانی را که به سوی من بازمیآیند، پیروی کن؛ آنگاه بازگشت شما به پیشگاه من است و شما را به آنچه میکردید آگاه میسازم.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
15
سوره لقمان (31) آیه 16
يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ﴿۱۶﴾
[لقمان اضافه کرد:] پسرم، اگر [عمل انسان] همسنگ دانه خردلی در درون تخته سنگی یا [گوشهای از] آسمانها و زمین [پنهان] باشد، خدا آن را [در محاسبه] میآورد(1)، که خدا باریکبین و آگاه است.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
16
1
به آیات 49 کهف(18) و 18 ق(50) توجّه فرمایید.
سوره لقمان (31) آیه 17
يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ﴿۱۷﴾
پسرم، نماز برپا دار و [دیگران را] به رفتار شایسته فراخوان و از ناپسند بازدار و [در این راه] بر آنچه [از سختی و مصیبت] به تو میرسد شکیبا باش، که این نشان قدرت اراده است.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
17
سوره لقمان (31) آیه 18
وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ ﴿۱۸﴾
پسرم، از مردم رخ برمتاب و در زمین، خرامان گام برمدار(1)؛ که خدا هر متکبّر فخرفروش را دوست ندارد.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
18
1
به آیه 37 اسراء(17) توجّه فرمایید.
سوره لقمان (31) آیه 19
وَ اقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ ﴿۱۹﴾
در رفتار خود میانهرو باش و آوای خود را فرودار، که زشتترین صداها بانگ خران(1) است.
صفحه
412
سوره
لقمان (31)
آیه
19
1
حمیر: جمع حمار: خران.