إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ﴿۶﴾
برای انکارورزان یکسان است که هشدارشان بدهی یا ندهی، ایمان نمیآورند(1).3
بَقَرَه (2)
6
به آیه 47 عنکبوت(29) «وَ ما یَجحَدُ بِآیاتِنا إِلاَّ الکافِرُونَ» توجه فرمایید که به صورت انحصاری میفرماید «کسی جز کافران به آیات ما جحد نمیورزند». واژه «جحد» تنها به کسی نسبت داده میشود که چیزی را با وجود آگاهی از درستی آن، انکار نماید. به آیه 14 نمل(27) توجه فرمایید: «وَ جَحَدُوا بِها وَ استَیقَنَتها أَنفُسُهُم ظُلماً وَ عُلُوًّا» یعنی معجزات موسی (ع) را انکار کردند در حالی که نسبت به درستی آنها به یقین رسیده بودند و انکارشان به علت ظلم و تکبّر بود. و بدین گونه است که آنان را پند بدهی یا ندهی یکسان است. بدیهی است افرادی که از سر ناآگاهی مخالفت میورزند مشمول این آیه نخواهند بود.
خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ﴿۷﴾
خدا بر قلبها و شنوایی و دیدگان آنان مُهر [غفلت] نهاده(1)، و بر دیدههای آنان پردهای است و مجازاتی بزرگ [در انتظار] دارند.3
بَقَرَه (2)
7
معنی و مفهوم این آیه را باید با توجّه به آیات 155 نساء(4) ، 107 و 108 نحل(16) ، 35 غافر(40) ، 23 جاثیه(45) و 3 منافقون(63) در نظر گرفت.
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ﴿۸﴾
بعضی از مردم میگویند: به خدا و روز واپسین باور داریم، در حالی که باور ندارند.3
بَقَرَه (2)
8
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ ﴿۹﴾
خدا و افراد با ایمان را فریب میدهند؛ و حال آنکه تنها خود را میفریبند و نمیفهمند.3
بَقَرَه (2)
9
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ ﴿۱۰﴾
در دلهای آنان بیماری [نفاق و عناد] جای گرفته است، در نتیجه خدا بر بیماریشان افزود(1)؛ و به کیفر دروغپردازیشان مجازاتی دردناک [در انتظار] دارند.3
بَقَرَه (2)
10
همین معنی و مفهوم را به صورت روشنتر در آیه 5 صف(61) «فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُم» ملاحظه فرمایید.
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ ﴿۱۱﴾
هنگامی که به آنان گفته شود: در زمین تبهکاری نکنید، میگویند: ما خود اصلاحگریم!3
بَقَرَه (2)
11
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ ﴿۱۲﴾
آگاه باشید که آنان تبهکارند، ولی نمیفهمند.3
بَقَرَه (2)
12
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَما آمَنَ النَّاسُ قالُوا أَ نُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ ﴿۱۳﴾
و چون به آنان گفته شود: شما نیز مثل مردمِ [واقعبین] ایمان آورید، میگویند: آیا همچون سبکسران ایمان آوریم؟ آگاه باشید که آنها خود سبکسر و بیخردند، ولی نمیدانند.3
بَقَرَه (2)
13
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ ﴿۱۴﴾
وقتی که افراد با ایمان را ملاقات میکنند، میگویند: [ما هم] ایمان آوردهایم، و چون با شیاطین [و رؤسای شیطانصفت] خویش(1) به خلوت نشینند، گویند: ما با شما هستیم و تنها [آنان را] استهزاء میکنیم(2).3
بَقَرَه (2)
14
نمونه و مصداق آن را در آیه 76 بقره(همین سوره) ملاحظه فرمایید.
مورد مشابه را در آیه 56 توبه(9) ملاحظه فرمایید.
اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿۱۵﴾
خدا تمسخرشان [را تلافی] میکند(1) و آنان را در طغیانشان سرگشته میکشاند.3
بَقَرَه (2)
15
بعضی از مفسّران عقیده دارند که «استهزاء خدا» در اینجا، با آیات 29-34 مطففین(83) تفسیر میشود. لازم به ذکر است که منظور از استهزاء خدا در اینجا، مجازات استهزاءکنندگان است که در انتهای آیه قبل آمده است و بنا به صنعت «مشاکله» در زبان عرب، جزای عمل را از نوع خود عمل ذکر کرده است.
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَ ما كانُوا مُهْتَدِينَ ﴿۱۶﴾
آنان کسانی هستند که گمراهی را به [بهای] هدایت خریدهاند، از این روی سودایشان سودی نداشت و راهیافته هم نبودند.3
بَقَرَه (2)
16