انتخاب آیه

بر اساس
نام سوره
شماره آیه

سوره عصر (103) - زمانه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدای گسترده‌مهر [و‌‌] جاودان‌مهر
صفحه

-

سوره

عصر (103)

آیه

-

سوره عصر (103) آیه 1

وَ الْعَصْرِ ﴿۱﴾

سوگند به پایان روز(1)،
صفحه

601

سوره

عصر (103)

آیه

1

1

تفسیر «در منثور» درباره واژه «عصر» در این آیه گفته است زمان پیش از مغرب است. قرینه قرآنی بر درستی این نظر این است که سوره عصر در کنار سوری قرار گرفته که در آغازشان به اوقات مختلف شبانه روز سوگند یاد شده، مانند: «والفجر، والضحی، واللیل» و طبیعی است که در پی این سوره‌ها گفته شود «والعصر» به معنی بخش دیگری از اوقات شبانه روز.

سوره عصر (103) آیه 2

إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ ﴿۲﴾

که انسانها(1) در [حال‌] زیانند(2)،
صفحه

601

سوره

عصر (103)

آیه

2

1

منظور اکثریت انسانهاست نه همه؛ به آیه 48 انعام(6) توجّه فرمایید؛ آیه بعد هم مؤید آن است.

2

موارد و شرایط خسران را در آیات 31 انعام(6) ، 9 اعراف(7) و 65 زمر(39) ملاحظه فرمایید. عامل اصلی خسران، گذشت زمان عمر به بیهودگی است و موارد پیشگیری از زیان و سودمند شدن را در آیات 29 فاطر(35) و 10-13 صف(61) ملاحظه فرمایید.

سوره عصر (103) آیه 3

إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿۳﴾

مگر مؤمنانِ نیک‌رفتار که یکدیگر را به رعایت حق و شکیبایی توصیه کردند.
صفحه

601

سوره

عصر (103)

آیه

3

سوره همزه (104) - عیب جوی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدای گسترده‌مهر [و‌‌] جاودان‌مهر
صفحه

-

سوره

همزه (104)

آیه

-

سوره همزه (104) آیه 1

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ ﴿۱﴾

وای بر هر عیبجوی پشت سر و پیش روی،
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

1

سوره همزه (104) آیه 2

الَّذِي جَمَعَ مالاً وَ عَدَّدَهُ ﴿۲﴾

که مالی فراهم ساخته و به حساب آن مشغول است،
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

2

سوره همزه (104) آیه 3

يَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَهُ ﴿۳﴾

پندارد که اموالش موجب جاودانگی اوست(1)؛
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

3

1

به آیات 35 کهف(18) ، 25-27 دخان(44) و 28 و 29 حاقه(69) توجّه فرمایید.

سوره همزه (104) آیه 4

كَلاَّ لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ ﴿۴﴾

هرگز! در بلای خردکننده نگونسار خواهد شد.
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

4

سوره همزه (104) آیه 5

وَ ما أَدْراكَ مَا الْحُطَمَةُ ﴿۵﴾

خبر نداری که آن بلای خردکننده چگونه است(1)!
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

5

1

این بیان کنایه از عظمت موضوع مورد بحث است.

سوره همزه (104) آیه 6

نارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ ﴿۶﴾

آتشِ افروخته خداست،
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

6

سوره همزه (104) آیه 7

الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ ﴿۷﴾

که بر دلها می‌افتد؛
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

7

سوره همزه (104) آیه 8

إِنَّها عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ ﴿۸﴾

[و‌] به صورتی غیرقابل گریز بر آنان مقرّر شده است(1)،
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

8

1

به آیه 13 فرقان(25) توجّه فرمایید.

سوره همزه (104) آیه 9

فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ ﴿۹﴾

در ستونهایی(1) کشیده.
صفحه

601

سوره

همزه (104)

آیه

9

1

عمد: جمع عمود: ستون.

سوره فیل (105) - فیل

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدای گسترده‌مهر [و‌‌] جاودان‌مهر
صفحه

-

سوره

فیل (105)

آیه

-

سوره فیل (105) آیه 1

أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ ﴿۱﴾

آیا توجّه نکرده‌ای که ‌صاحب‌اختیارت با سپاه فیل سوار(1) چه کرد؟!
صفحه

601

سوره

فیل (105)

آیه

1

1

منظور سپاه ابرهه است که قصد نابودی کعبه را داشت.

سوره فیل (105) آیه 2

أَ لَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ ﴿۲﴾

مگر نیرنگشان را نقش بر آب نکرد؟
صفحه

601

سوره

فیل (105)

آیه

2

سوره فیل (105) آیه 3

وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ ﴿۳﴾

و پرندگانی فوج فوج(1) بر سر آنان فرستاد،
صفحه

601

سوره

فیل (105)

آیه

3

1

«ابابیل» جمع مکسری است که مفرد آن به کار نمی‌رود.

سوره فیل (105) آیه 4

تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ ﴿۴﴾

[که‌] سنگهایی از خمیر سخت‌شده(1) بر آنان می‌افکندند(2)،
صفحه

601

سوره

فیل (105)

آیه

4

1

«سجّیل» مُعرب «سنگ گل» فارسی است که گاف در زبان عربی تبدیل به جیم شده است.

2

شادروان دکتر یداللّه سحابی، قرآن پژوه و زمین‌شناس برجسته، طی توضیحات تفسیری مفصل خود در مورد این سوره در جلسات تفسیر خصوصی، بلایی که سپاه پیلداران را از میان برد، ناشی از بمب آتشفشانی می‌داند که سنگهای آن در آن منطقه هنوز هم باقی است؛ واللّه اعلم.

سوره فیل (105) آیه 5

فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ ﴿۵﴾

سرانجام آنان را به صورت کاهبرگهای جویده درآورد.
صفحه

601

سوره

فیل (105)

آیه

5